Kompetencje prawników – o co chodzi? co się liczy?

Do najczęstszych zadań prawników, które można znaleźć w ogłoszeniu o pracę  są m.in.: doradztwo prawne, przygotowywanie umów i innych dokumentów, przygotowywanie oraz opiniowanie wewnętrznych procedur, reprezentowanie firmy przed Sądem, itp. W wymaganiach znajdujemy przede wszystkim informacje dotyczące wykształcenia, wymaganego doświadczenia zawodowego, znajomości języków obcych a także również inne cechy Kandydata jak: komunikatywność, umiejętności personalne, umiejętność radzenia sobie w warunkach stresujących, pod presją czasu. Jak widać zaczęto dostrzegać, iż prawnik obecnie to nie tylko osoba, która zna i stosuje przepisy prawa i wystarczy jak tylko zna się na prawie ale to także osoba, u której bardzo ważną rolę pełnią umiejętności miękkie.

Jakie kompetencje powinien posiadać współczesny prawnik? Na to pytanie najlepszą odpowiedź uzyskamy gdy zapytamy o to biznes, czyli klientów zewnętrznych (obsługiwanych przez kancelarie), bądź klientów wewnętrznych (osoby /działy w firmie, które korzystają z pomocy działu prawnego, który może być jedno lub wieloosobowy). Biznes odpowiada, iż oczekuje:

  • Zrozumienia biznesu (Prawnik to nie osoba, która blokuje biznes np. mówiąc, że ta umowa jest niezgodna z prawem i jej nie podpiszemy. Prawnik teraz podaje rozwiązania tak żeby niczego nie hamować a jednak żeby było to bezpieczne prawnie. Prawnik też powinien mieć wiedzę na temat funkcjonowania rynku, danej branży dlatego tak ważne jest doświadczenie czasami w ścisłej branży.)
  • Zrozumiały język (język powinien być prosty, bezpośredni, jasny, zrozumiały, dostosowany do odbiorców. Prawnicy wiele razy używają żargonu prawniczego. To rodzi wiele nieporozumień. Osoby, z którymi współpracują prawnicy nie są wiele razy prawnikami a żargon, uproszczenia itp. rodzą nieporozumienia)
  • Podawanie konkretnych rozwiązań ( oczekuje się konkretnego rozwiązania problemu, jakieś propozycji a nie tylko gdybania. Biznes chce konkrety, chce mieć jasno określone co jest, jakie są konsekwencje np. danych zapisów w umie. Biznes chce znać plus ale i zagrożenia,  chce znać i szacować ryzyko)
  • Możliwości konsultacji „na bieżąco” (obecny rynek ejst bardzo dynamiczny, decyzje zapadają dosyć szybko i na nie właśnie trzeba odpowiednio reagować. Biznes chce konsultować swoje decyzje  z prawnikami po to żeby ograniczać ryzyko, przewidywać je. Wiele razy chce natychmiastowej porady, wiele razy zdarza się, iż potrzebuje ktoś rozwiązania problemu przez telefon np. podczas zwolnienia pracownika).
  • Dostępność / Udział w spotkaniach (oczekiwaniem biznesu jest tez udział prawnika w niektórych spotkaniach biznesowych. Prawnik od razu może zwracać uwagę na potencjalne problemy i ich konsekwencje, omawiać je na bieżąco z drugą stroną. Zdecydowanie takie działanie skraca czas. Prawnik taki musi mieć wysoko rozwinięte umiejętności interpersonalne.)
  • Szybkość i terminowość – niezwykle ważne jest szybkie działanie i dotrzymywanie terminów.

Na tej podstawie właśnie możemy wyłonić kompetencje prawników i tym samym odpowiedzieć sobie na pytanie jakie kompetencje powinien posiadać współczesny prawnik.

Kompetencje to osobiste dyspozycje w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw. Przejawiają się one w  zachowaniach i pozwalają realizować zadania na wymaganym poziomie. Do najczęściej spotykanych kompetencji w zawodzie prawnika, które wynikają już z oczekiwań biznesu względem prawnika/działu prawnego, zaliczyć można:

  • zarządzanie relacjami z klientami wewnętrznymi i zewnętrznymi (tu możemy zaliczyć takie składowe umiejętności jak: komunikacja werbalna i niewerbalna, autoprezentacja, zorientowanie na klienta, umiejętność wywierania wpływu i przekonywania, umiejętność budowania relacji i współpracy, umiejętności negocjowania)
  • praca w zespole
  • osiąganie rezultatów (rozumiane jako przedsiębiorczość, zorientowanie na wyniki, inicjatywa, kreatywność, zdecydowanie, dokładność)
  • umiejętności analityczne
  • umiejętność zarządzania ludźmi w przypadku stanowisk managerskich (np. wyznaczanie celów, budowanie i zarządzanie zespołem, motywowanie, delegowanie obowiązków, zarządzanie zmianą, rozwijanie podwładnych, wspieranie pracy, zarządzanie wynikami)
  • rozwój własny (np. elastyczność, radzenie sobie ze stresem, asertywność)

Prawnik obecnie to:

  • i DORADCA biznesowy
  • i STRAŻNIK zasad i reguł
  • i KREATOR pomysłów/rozwiązań zgodnych z oczekiwaniami biznesu i literą prawa
  • i PREZENTER/ REPREZENTANT firmy
  • i EKSPERT prawny – bardzo dobrze wyedukowany, z doświadczeniem i znajomością języków obcych.

Niezwykle istotną i trudną kwestią jest też fakt, iż będąc tak blisko biznesu i z biznesem musimy zachować bezstronność i jako eksperci prawnik czuwać nad tym aby wszelkie nasze decyzje i rozwiązania nawet te najbardziej kreatywne były zgodne z prawem i żebyśmy za każdym razem byli świadomi konsekwencji podejmowanych przez nas decyzji. To oczywiście wynika i z naszej etyki działania i „przyjdzie” wraz z doświadczeniem J. Najważniejsze to być świadomym na wczesnym etapie kariery czego możemy się spodziewać i co jest od nas oczekiwane. Część umiejętności mamy wrodzonych, część możemy rozwinąć i nabyć dzięki np. warsztatom, szkoleniom, treningom. Dużo zależy od nas: kim chcemy być, co chcemy osiągnąć i jak starannie będziemy do tego dążyć.

Z życzeniami bycia Prawnikiem – doradcą biznesowym, strażnikiem, kreatorem, prezenterem i ekspertem prawnym poszukiwanym na rynku pracy!

Ewelina Skocz